Τραυματα στην παιδικη ηλικια

Οι τραυματισμοί των νεογιλών και μόνιμων δοντιών,καθώς και του περιοδοντίου, αποτελούν ένα από τα συχνότερα έκτακτα περιστατικά κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και ευθύνονται για πολλές επιπλοκές τόσο στους σκληρούς όσο και στους μαλακούς ιστούς της στοματικής κοιλότητας του παιδιού.

To 90% των οδοντικών τραυματισμών αφορούν στον μπροστινό φραγμό(κεντρικούς και πλάγιους άνω τομείς και κυνόδοντεςκαι είναι κυρίως αποτέλεσμα άμεσου χτυπήματος πάνω στο δόντιΗ συχνότερη αιτιολογία των τραυμάτων στην προσχολική ηλικία (παιδιά έως ετώνείναι οι πτώσειςενώ σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβουςείναι τα ατυχήματα κατα τη διάρκεια του παιχνιδιού και της άθλησηςΗ αντιμετώπιση πρέπει να είναι άμεσηκαι απαιτεί έκτακτη επίσκεψη στον οδοντίατρο καθώς και σωστή βοήθεια απο την πλευρά του γονέα.

Τα οδοντικά τραύματα χωρίζονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες:

1. Τους τραυματισμούς του σκληρού οδοντικού ιστούδηλαδή κατάγματα της μύλης ή/και της ρίζας του δοντιούκαι

2. Τους τραυματισμούς του περιοδοντίουτου συστήματος δηλαδή που περιβάλλει και συγκρατεί το δόντι μέσα στο φατνίο.

• Στις περιπτώσεις απλού κατάγματος της μύληςόπου έχει επηρεαστεί μόνο η αδαμαντίνησυνήθως δεν υπάρχει ευαισθησία και η ανασύσταση του δοντιού κλινικά γίνεται με σύνθετη ρητίνη. Όταν το κάταγμα συμπεριλαμβάνει και την οδοντίνη, κρίνεται απαραίτητη πρώτα η κάλυψή της (συνήθως με υδροξείδιο του ασβεστίου) και έπειτα η ανασύσταση του δοντιού με ρητίνη. Πολλές φορές τέτοιου είδους κατάγματα συνοδεύονται και απο τραύματα των μαλακών ιστών, για παράδειγμα σκίσιμο του χείλους του παιδιού καθώς και αιμορραγία. Σε αυτην την περίπτωση, ο γονέας μπορεί να καθαρίσει εξωτερικά την πληγή με μια αποστειρωμένη γάζα και φυσιολογικό ορό, απομακρύνοντας τυχόν ξένα σώματα πάνω στην πληγή μέχρι το παιδί να εξεταστεί απο τον οδοντίατρο. Είναι επίσης σημαντικό να ασκηθεί ελαφριά πίεση πάνω στην περιοχή ουτως ώστε να σταματήσει η αιμορραγία.

Αρκετά συχνά στα κατάγματα των νεογιλών και των μόνιμων δοντιών του παιδιούεπηρεάζεται και ο πολφόςΗ πιο συχνή θεραπευτική αντιμετώπιση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η πολφοτομή στα νεογιλά δόντια και η ενδοδοντική θεραπεία στα μόνιμα δόντια που έχουν πλήρη διάπλαση ρίζαςΕάν υπάρχουν συμπτώματα όπως ο πόνοςο γονέας μπορεί να δώσει στο παιδί αναλγητικό ανάλογα με την ηλικία τουενώ αν εμφανιστεί οίδημαθα πρέπει να απευθυνθεί στον θεράπων οδοντίατρο για να αποφασιστεί εαν θα χορηγηθεί ή όχι αντιβίωση.

Τα κατάγματα της ρίζας εξακριβώνονται σχεδόν αποκλειστικά κλινικά με ακτινογραφία και στα περισσότερα περιστατικά επιβάλλεται η ακινητοποίηση του δοντιού για μερικές εβδομάδες με τη χρήση ειδικού ατομικού νάρθηκα που κατασκευάζεται για το παιδί στο οδοντιατρείοΣε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις είναι αναγκαίοι οι έλεγχοι ανα τακτά χρονικά διαστήματα στον οδοντίατρο για την παρακολούθηση της πορείας της θεραπείας.

Στην κατηγορία των τραυμάτων του περιοδοντίουανήκει η διάσειση (ή αλλιώς τράνταγμα του δοντιού), διάφορες μετακινήσεις του δοντιού προς το χείλος ή την υπερώαη ενσφήνωση του δοντιούδηλαδή η βύθισή του μέσα στο φατνίο και τέλοςη ολική εκγόμφωσηδηλαδή η έξοδος του δοντιού εκτός φατνίου.

Στην τελευταία περίπτωσηοι πρώτες βοήθειες πρέπει να παρέχονται απο τον γονέα το συντομότερο δυνατόκαθώς ο χρόνος αντίδρασης είναι καθοριστικός για την επιβίωση του δοντιού στο φραγμόΜόνο στις περιπτώσεις μόνιμων δοντιών (και όχι στα νεογιλά), ο γονέας μπορεί να επανατοποθετήσει το δόντι άμεσα στο φατνίοαφού πρώτα το ξεπλύνει χωρίς τριβή μερικά δευτερόλεπτα με κρύο νερόΈπειτα δίνει στο παιδί αποστειρωμένη γάζα πάνω στην οπία να δαγκώσει και απευθύνεται έκτακτα στον οδοντίατροΕάν η επανατοποθέτηση δεν μπορεί να γίνει άμεσατο δόντι πρέπει να συντηρηθεί μέσα σε φυσιολογικό ορό ή σε σάλιο μέχρι την κλινική αντιμετώπισηΗ επιτυχία της επαναφύτευσης και η διατήρηση της ζωτικότητας του δοντιού εξαρτώνται απο τη διάρκεια και τις συνθήκες που το δόντι έχει μείνει εκτός φατνίουΣτατιστικές μελέτες δείχνουνοτι επιτυχής θεωρείται μια επαναφύτευση που πραγματοποιείται εντός τριών ωρών απο το τραύμακυρίως όταν το δόντι έχει συντηρηθεί σε κατάλληλο περιβάλλον.

Επιμέλεια: Ελίζα Παράσχου

                Χειρ. Οδοντίατρος